Advies over specifieke apps
Voor elk niveau in Startphone hebben wetenschappers en experts apps geselecteerd die passen bij de leeftijd en ontwikkeling van je kind. Zo leert je kind stap voor stap omgaan met digitale media, op een manier die rust en overzicht geeft.
Tegelijk is ieder kind anders. Daarom houd jij als ouder de regie. In de Startphone ouderzone pas je keuzes makkelijk aan, voeg je apps toe of beperk je ze juist afhankelijk van wat jouw kind nodig heeft.
Sommige apps vragen om wat extra uitleg. Daarom leggen we per app uit wat die doet, waarom we hiervoor kiezen en waar je als ouder op kunt letten.
WhatsApp is voor jongeren een belangrijk middel om contact te houden met vrienden en familie. Het helpt bij het ontwikkelen van communicatievaardigheden, zoals positief contact houden en afspraken maken met vrienden.
Omdat groepsgesprekken, meldingen en sociale druk soms veel kunnen zijn, voegen we WhatsApp toe in niveau 2. Dat moment past bij de ontwikkeling van kinderen van 13–14 jaar en sluit aan op landelijke adviezen om sociale interactie apps nog niet eerder open te zetten.
Zo leren kinderen op een rustige en veilige manier, onder begeleiding van ouders, hoe je online met elkaar omgaat.
WhatsApp gebruiken? Waar let je op.
Met WhatsApp blijf je in contact met vrienden en familie. Maar groepsapps kunnen ook druk geven.
Let samen op:
- Wat doe je als iemand vervelend doet in een groep?
- Hoe ga je om met veel berichtjes achter elkaar?
- Reageer je meteen, of mag het ook later?
- Deel geen foto's of informatie zonder toestemming.
- Spreek samen af wat fijn voelt.
Het is belangrijk om als ouder in het begin mee te kijken en te bespreken hoe berichten kunnen overkomen. Wat betekent een emoji precies? En hoe kan een ander een bericht opvatten? Bespreek ook dat je geen foto’s deelt die niet iedereen mag zien.
Blijf als ouder vooral in het begin meekijken, en later ook af en toe. Vraag of je kind weleens vervelende berichten heeft gekregen of gezien. Vraag ook hoe het gaat in groepsapps en of dat voor iedereen leuk is.
Telegram raden we in Startphone op alle niveaus af. Het platform verschilt op belangrijke punten van andere chatapps en brengt risico’s met zich mee voor kinderen en jongeren.
Op Telegram zijn veel openbare en semi-openbare kanalen actief waar schadelijke of illegale content gedeeld wordt. Kinderen kunnen daar makkelijk in contact komen met onbekenden en groepen tegenkomen die niet passen bij hun leeftijd. Denk aan gewelddadige of seksuele inhoud, maar ook aan groepen waarin schadelijke ideeën worden verspreid of jongeren bewust worden beïnvloed. Onderzoek en signalen van onder meer de AIVD en de Raad voor de Kinderbescherming laten zien dat Telegram een plek kan zijn waar minderjarigen in aanraking komen met schadelijke beïnvloeding en propaganda.
Goed om te weten: voor Telegram gelden niet dezelfde strengste Europese regels voor grote online platforms als voor sommige andere apps. Daardoor is er minder verplicht toezicht op risico’s, transparantie en bescherming van minderjarigen.
Telegram toch gebruiken? Waar let je op?
We adviseren Telegram niet voor kinderen en jongeren. Wil je kind de app toch gebruiken, let dan samen op:
- In welke kanalen en groepen zit je kind, en wie heeft daar toegang toe?
- Onbekenden kunnen vaak rechtstreeks contact opnemen, ook in besloten groepen.
- Op Telegram is veel content niet gefilterd, ook geweld, seksueel of extremistisch materiaal.
- Vraag jezelf af waarom je kind juist Telegram nodig heeft, en niet een andere app.
- Bij twijfel of zorgen: meld het en blijf in gesprek.
Roblox is een creatieve speelomgeving waar kinderen kunnen bouwen, ontdekken en samenwerken. Ze kunnen zelfs de basis van programmeren leren. Dat maakt Roblox leuk én leerzaam.
Soms komen kinderen in contact met onbekenden of gesprekken die niet bij hun leeftijd passen. Daarom is het wel erg belangrijk om als ouder mee te kijken en afspraken te maken over wat en hoe je kind speelt en met wie. Met goede begeleiding kan Roblox een vrolijke, veilige plek zijn om te spelen.
Social media kunnen voor jongeren een mooie plek zijn om zich creatief te uiten, inspiratie op te doen en contact te houden met vrienden. Voor sommige jongeren, zoals LHBTQ+‑jongeren of jongeren die zich eenzaam voelen, kan het zelfs een belangrijke veilige plek zijn om steun te vinden en zich minder alleen te voelen. Tegelijk brengen deze platforms ook uitdagingen mee, zoals afleiding, vergelijken met anderen en privacy‑ of veiligheidsvragen.
Daarom adviseren we in Startphone om social‑media‑apps pas beschikbaar te maken in niveau 3, vanaf 15 jaar. Dit sluit aan bij landelijke richtlijn en bij wat aansluit bij de ontwikkeling van de meeste jongeren. We weten dat een leeftijdsgrens alleen niet alles oplost. Sociale media hebben óók positieve kanten, en elk kind is anders.
Begeleiding, open gesprekken en educatie zijn minstens zo belangrijk. Samen praten over wat je kind online ziet, voelt en doet helpt om social media op een gezonde manier te gebruiken. Zo kunnen jongeren vanaf 15 jaar profiteren van de voordelen van verbinding, terwijl ze beschermd blijven tegen de risico's.
Social media gebruiken? Waar let je op.
Er wordt geadviseerd om te wachten met social media tot 15 jaar. Ze zijn gemaakt om je zo lang mogelijk te laten blijven kijken en reageren.
Let samen op:
- Wat deel je? En met wie?
- Wie kan je volgen of berichten sturen?
- Hoe ga je om met likes, reacties en groepsdruk?
- Waarom zit je op social media?
- Wat kom je allemaal tegen op social media?
- Blijft het leuk, of voelt het soms als moeten?
Bespreek of dit past bij deze stap. Je kunt altijd later beginnen.
De wekker, camera en foto's worden toegevoegd in niveau 2.
Juist in de eerste fases is het belangrijk om gezonde gewoonten aan te leren, zoals geen telefoon op de slaapkamer. Een telefoon naast het bed kan onrust geven door meldingen of licht. Ook als de wekker handig lijkt, wordt het lastiger om die gewoonte later vol te houden als er meer apps bijkomen, zoals social media. Dat kan invloed hebben op de slaapkwaliteit.
Ook nodigt een camera uit om veel foto's te maken, terwijl kinderen in de eerste niveaus vooral bereikbaar hoeven te zijn.
Door deze functies later toe te voegen, kunnen kinderen er op het juiste moment op een rustige manier mee leren omgaan.
De weerapp is vanaf het Basisniveau beschikbaar.
Hiermee leren kinderen spelenderwijs plannen: neem ik een jas mee? Een paraplu? Of juist een zonnebril?
Het is een eenvoudige, praktische manier om stap voor stap zelfstandiger te worden.
Hoewel het tegenwoordig heel normaal is dat kinderen een smartphone met camera hebben, is het belangrijk om te bedenken dat foto's en filmpjes maken en delen nog niet altijd geschikt is voor kinderen tot 12 jaar. Op deze leeftijd hebben kinderen vaak nog moeite om goed in te schatten hoe anderen zich voelen over foto's of filmpjes van zichzelf. Wat zij grappig of leuk vinden, kan voor iemand anders vervelend zijn.
Daarnaast vergeten kinderen makkelijk dat foto's en filmpjes voor altijd online kunnen blijven. Zelfs als je iets verwijdert, kan het nog ergens opgeslagen zijn of gedeeld worden. Stickers, filters en grappige effecten lijken leuk, maar niet iedereen vindt ze leuk of grappig. En kinderen van deze leeftijd beseffen dat nog niet altijd.
Ook leidt het constant bezig zijn met foto's, filmpjes en sociale media af van buiten spelen, ontspannen en schoolwerk. Het kan moeilijk zijn om aandacht en rust te bewaren als je continu in de verleiding komt om je camera te pakken op je smartphone.
Daarom is het belangrijk om voorzichtig te zijn, samen afspraken te maken en kinderen stap voor stap te leren nadenken over wat ze wel en niet delen. Een smartphone en camera kunnen geweldig zijn om creatief mee bezig te zijn, maar de sociale en digitale verantwoordelijkheid kunnen ze vaak pas later nemen En worden deze toegevoegd in niveau 2.
Camera en foto's gebruiken? Waar let je op.
Met een camera kun je herinneringen vastleggen. Maar foto's en video's zijn ook snel gedeeld, soms sneller dan je denkt.
Let samen op:
- Vraag altijd toestemming voordat je iemand fotografeert of filmt.
- Niet alles hoeft online.
- Wat je deelt, blijft bestaan.
- Denk na over wat privé is.
- Bedenk goed wat je deelt.
- Maak en deel foto’s die iedereen mag zien.
Met ChatGPT kun je vragen stellen, ideeën krijgen en hulp vragen bij school. Maar het blijft een slimme computer, geen mens. Een mens is altijd slimmer. Chatbots zorgen er niet voor dat je kritisch blijft nadenken.
ChatGPT gebruiken? Waar let je op.
Let samen op:
- Klopt de informatie altijd? Check belangrijke dingen samen.
- Deel geen persoonlijke gegevens (zoals je naam, school of adres).
- Gebruik het om mee te denken, niet om alles voor je te laten doen.
- Blijf zelf nadenken.
- Blijf praten met mensen, zoals je ouders.
YouTube staat vol leuke, leerzame en grappige video's. Maar het algoritme kiest steeds nieuwe filmpjes voor je en dat stopt niet vanzelf.
Youtube gebruiken? Waar let je op.
Let samen op:
- Hoe lang blijf je kijken?
- Wat doe je als je iets ziet dat niet fijn voelt?
- Reclames en influencers willen soms iets verkopen.
- Niet alles wat je ziet is waar.
- Spreek samen af wanneer en hoe lang je kijkt.
Games zijn leuk, sociaal en soms leerzaam. Maar ze zijn ook ontworpen om je te laten blijven spelen.
Games gebruiken? Waar let je op.
Let samen op:
- Wat is het leeftijdsadvies?
- Hoe lang speel je achter elkaar?
- Met wie speel of chat je online?
- Wordt er gevraagd om aankopen in de game?
- Blijft het leuk, of word je boos of gefrustreerd?
- Spelen mag. Maar pauze nemen hoort er ook bij.
